"كمیجان؛ منطقه ای با چشم اندازهای طبیعی و كوهستانی" عنوان خبری است که خبرگزاری ایرنا در روز سه شنبه، 23 اسفندماه بر روی خروجی خود فرستاد. هرچند گزارشگر قصد معرفی کمیجان را داشته، ولی به دلیل ویژگی های تاریخی، فرهنگی و گردشگری بی شمار وفس، حدود هشتاد درصد مطالبش در مورد وفس و وفسی ها می باشد. در ضمن، خبر مزبور با عکسی از وفس مزین شده است. (قسمت های پر رنگ شده در مورد وفس است)

به گزارش ایرنا، منطقه جنوب و شمال این شهرستان با كوههای لره و چرلغچی، قلنجه و دزلی، دولاچی، كوه استهزی و بخش مركزی و غرب آن نیز با دشت احاطه شده است.

شهرستان كمیجان به لحاظ آب و هوایی در منطقه كوهستانی قرار گرفته كه دو رشته كوه عمده یكی در غرب به كوههای الوند و دیگری پس از كاهش ارتفاع به كوههای وفس در شمال شرقی این شهرستان متصل می شود.

مهمترین رودخانه این شهرستان قره چای نام دارد كه با نشات گرفتن از كوههای سربند شازند و عبور از غرب كمیجان و امتداد در مرز همدان به طرف شهرستان ساوه رفته و سرانجام به دریاچه فصلی مسیله در قم می ریزد.

بخشی از مردم شهرستان كمیجان در قرون میانی اسلامی از شمال غرب كشور به این منطقه كوچ داده شده اند و به این سبب زبان اكثرمردم تركی است و روستاهای وفس، گورچان، فرك و چهرقان نیز به زبان تاتی سخن می گویند.

روستای كوهستانی وفس با كوچه باغهای پیچ در پیچ و درختان سایه دار از مناطق نمونه گردشگری و مستعد سرمایه گذاری شهرستان كمیجان است.

با توجه به متون اوستایی و پهلوی و كتاب سبك شناسی ملك الشعرای بهار، گویش زبان تاتی این منطقه شاخه ای از زبان مادی است و كلمه ویس به معنی عشیره، تبار و منطقه مسكونی است.

این روستا از شمال غرب به كوه قلعه گیری و از جنوب شرقی به كوه دزلی محدود می شود و ارتفاع این منطقه از سطح دریا دو هزار و 200 متر است.

عکس از امیر شاه محمدی

بنای زیارتی امامزاده یحیی، اسماعیل و شاهزاده حسین و ساریه خاتون، دره سرسبز طرلان، حاشیه سد یاس بلاغ و میدانك و قلعه خان بهادری از جاذبه های طبیعی، تاریخی و فرهنگی این شهرستان است.

شیخ فخرالدین عراقی، سیدمبین حسینی وفسی، آیت الله شیخ عبدالنبی وفسی عراقی، سید شمس الدین وفسی عراقی، سید رضی سجادی، سید حسن حسینی، میرزا اصغر رجیل و سید عبدالحمید وفسی از مشاهیر به نام شهرستان كمیجان هستند.

دستبافت های سنتی ، رودوزی های سنتی، آثار چوبی، گیوه دوزی، گیوه بافی و چلنگری از صنایع دستی این شهرستان است.