ساکنان چهار روستای وفس، چهرقان، گورچان و فرک به زبان تاتی(گویش وفسی) تکلم می کنند. این چهار روستا که تقریبا در یک خط فرضی واقعند، با فاصله ی کمی از یکدیگر در شمال غربی استان مرکزی قرار دارند.

با توجه به مشترک بودن گویش این روستاها و شواهد و قراین بسیار دیگر، می توان با اطمینان گفت که تاریخ و گذشته ی این چهار روستا به یکدیگر مربوط بوده و برای پی بردن به تاریخ و پیشینه ی منطقه و هر کدام از روستاها و همچنین گویش وفسی، حتما باید مطالعاتی در هر چهار روستا صورت گیرد.

متاسفانه تا کنون هیچ گونه تحقیقاتی پیرامون این روستاها (به جز وفس) صورت نگرفته و لذا مطالب و منابع بسیار کمی در دسترس می باشد که امیدوارم با توجه به شخصیت های علمی و فرهنگی که خوشبختانه در هر چهار روستا وجود دارد، در آینده شاهد انجام مطالعاتی پیرامون گذشته ی این روستاها باشیم.

 

                   

 

در این بخش به روستای فرک می پردازیم و مطالب بسیار محدودی که با کمک جناب آقای سید سیف الله میرقیصری(از بزرگان و سادات روستای فرک و کتابدار کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی(ره) در قم)، و همچنین از طریق جستجو در اینترنت حاصل شده است، بیان می گردد.

 

فَرْکْ؛ فَرَکْ؛ فُرکْ

(Fark ،Farak ،Farg ،Fork)

 

عرض جغرافیایی

طول جغرافیایی

ارتفاع از سطح دریا

34.8369

34° 50' 13N

49.4453

49° 26' 43E

1954 متر

 

 روستای فرک در شرق روستای وفس، شمال شرقی شهرستان کمیجان و شمال غربی استان مرکزی قرار دارد. طبق آخرین تقسیمات جغرافیایی، روستای فرک جزو دهستان خنجین از بخش مرکزی شهرستان کمیجان قرار می گیرد.

این روستا از شمال و شرق به روستای چالمیان، از غرب به وفس و از جنوب به روستای میدانک محدود می باشد.

طبق آخرین سرشماری که در سال 1375 شمسی صورت گرفته است، جمعا 55 خانواده با جمعیت 319 نفر در این روستا زندگی می کنند.

 

در فرهنگ جغرافیایی ایران (جلد دوم، استان یکم، سال 2535 شاهنشاهی) توضیحات کوتاهی در مورد روستای فرک داده شده است:

فرک - fork ، ده جزء دهستان مرکزی بخش وفس شهرستان اراک.

16 کیلومتری شمال خاوری کمیجان، کوهستانی - سردسیر - سکنه 303- شیعه - تاتی و فارسی - چشمه سار - غلات بن شن، انگور، مختصر میوه جات - شغل زراعت - راه مالرو

 

پیرامون فرک، در فرهنگ لغت دهخدا آمده است:

دهی است از دهستان مرکزی بخش وفس شهرستان اراک. واقع در 16 هزارگزی شمال خاوری کمیجان. ناحیه ایست کوهستانی، سردسیر و دارای 303 تن سکنه. از چشمه سار مشروب می شود. محصولاتش: غلات، بن شن، انگور و مختصری میوه است. اهالی به کشاورزی گذران می کنند. راه مالرو دارد.

 

مرحوم استاد محمد مقدم در کتاب گویش‏های وفس، تفرش و آشتیان (شماره 11 مجله‏ی ایران کوُده، سال 1328 شمسی)، در قسمت توضیحات مربوط به وفس می نویسد:«دو ده کوچک دوردست بنام چهرقان (در محل چالقان یا چراقان) با 1200 نفر جمعیت و فَرْکْ (به وفسی پَرْکَ) با 380 نفر جمعیت جزو وفس بشمار می روند» و در جای دیگری ذکر می کند:«وفسی (در محل وُوْسی) گویش قصبه‏ی وفس و سه ده کوچک چهرقان و فرک و گورچان است و رویهمرفته پیرامون 6600 نفر به آن حرف می زنند».

 

روستای فرک همانند وفس، روستایی دره ای و کوهستانی است که آب و هوای آن از نوع معتدل کوهستانی می باشد. باغات و مزارع جو و گندم دارد.

 

روستای فرک دارای آب و برق، دبستان، یک مسجد، مغازه، حمام و دفتر مخابرات می باشد. از لحاظ راه ارتباطی نیز، قسمتی از جاده آن شوسه و قسمتی آسفالت می باشد. برای رسیدن به فرک از قم باید این مسیر پیموده شود: قم - دو راهی راهجرد - آشتیان - فرمهین - خنجین - عودآقاج - فرک. در حال حاضر یک اتوبوس در مسیر قم- فرک فعالیت می کند. فاصله فرک از وفس در حدود 6 کیلومتر و از کمیجان در حدود 30 کیلومتر است.

 

شهدای فرک

روستای فرک، چهار شهید دارد که همه‏ی آنها در جریان جنگ تحمیلی به شهادت رسیدند؛ اسامی این شهدا عبارتست از: شهید سید احمد میر قیصری، شهید سید محمد میر قیصری، شهید سید حسین میرقیصری، شهید سلیمانی. همه‏ی این عزیزان در گلزار شهدای شهر قم دفن شده اند. شهید سید محمد میر قیصری، فرمانده گردان محمد رسول الله بود و در زمان فرماندهی و رهبری این گردان، پیروزی های زیادی در میدان جنگ کسب نمود.

 

ویژه نامه یاد یاران ، در یکی از شماره های خود در بزرگداشت هفته‏ی دفاع مقدس، فرازهایی از وصیتنامه دیگر شهید روستای فرک، شهید سید احمد میر قیصری را نقل کرده که به عنوان حسن ختام مطالب بیان می گردد:

خداوندا! من به جبهه نیامده‏ام که قهرمان جنگ شوم. خداوندا! به جبهه نیامده‏ام تا بگویند فلان کس به جبهه رفته است و از آمدن خویش به جبهه سوء استفاده کنم. خداوندا! به جبهه آمده ام تا به هدف نهایی خویش که اسلام و قرآن است، برسم و از تو می خواهم که یاریم کنی.

 

لینک های فرک در اینترنت:

 

پیش بینی آب و هوا تا 15 روز                     موقعیت و اطلاعات جزئی و مفید

موقعیت و اطلاعات کلی                              نقشه ماهواره ای گوگل

 

مطالب پیشین: روستای چهرقان