Professor Donald Stilo پروفسور دونالد استیلو   واقعا" باعث افتخار، خوشحالی و مسرت است که دانشمندی بزرگ و شخصیت علمی برجسته ای همچون« پروفسور دونالد استیلو »، عمری را به تحقیق در گویش وفسی گذرانده و علاوه بر تالیف و انتشار آثار فراوان در زمینه این گویش و گویش تاتی، هم اکنون همانند یک وفسی، با این گویش، صحبت نیز می کند. امیدوارم ما وفسی ها نیز قدر و منزلت زبان تاریخی خودمان را بدانیم و بتوانیم آن را برای نسل های آینده حفظ کنیم.

پروفسور دان استیلو، دانشمند زبان شناس آمریکایی است که بیشتر عمر خود را به تحقیق در مورد زبان های ایرانی گذرانده است و هم اکنون زبان فارسی را همانند یک ایرانی، صحبت می کند. آقای دکتر استیلو سالیان زیاد در چند دانشگاه معتبر از جمله U.C.L.A ]دانشگاه كالیفرنیا ـ شعبه شهر لوس‌آنجلس[ مشغول تدریس در رشته زبان‌شناسی بوده است. بیوگرافی مختصر علمی ایشان در زیر می آید:

در سال 1963 درجه لیسانس از دانشگاه جورج تاون (Georgetown) در رشته زبان‌شناسی؛

در سال 1968 درجه فوق لیسانس از دانشگاه  جورج تاون (Georgetown) در رشته زبان‌شناسی؛

در سال 1971 درجه دكترا از دانشگاه میشیگان (Michigan) در رشته زبان‌شناسی نظری و زبان‌های ایرانی؛

از سال 1971 تا 1977 با سمت استادیار دانشگاه یو.سی.ال.ا (U.C.L.A) تدریس زبان فارسی و زبان شناسی ایرانی ؛

از سال 1988 تا 1996 با سمت استاد دانشگاه سیتل (ایالت واشنگتن) تدریس زبان فارسی و زبان شناسی زبان‌های خاورمیانه؛

از سال 1996 تا 2000 همكاری با آكادمی علوم آلمان و پژوهش درباره زبان هندواروپایی؛

از سال 2000 تا 2005 تدریس در دانشگاه لایپزیك (Leipzig) آلمان در رشته زبان‌های ایرانی (آذری. وفسی و فلكلور)؛

از سال 2006 در دانشگاه استكهلم (Stockholm) سوئد درباره تاثیر زبان تالشی بر آذری و آذری بر تالشی مشغول پژوهش و تدریس است؛

ایشان چند سال پیش از انقلاب به مدت پنج سال در ایران در نقاط گوناگون، مانند سمنان و طالش و آذربایجان و ساوه و ...، مشغول بررسی درباره گویش‌های مختلف، به ویژه گویش‌های آذری، تاتی و وفسی بوده و تحقیقات وسیعی در مورد زبان‌شناسی زبان های ایرانی به عمل آورده است.

اخیرا هم با همکاری دکتر تلطف، دو جلد كتاب به زبان فارسی و انگلیسی درباره ایران تحت عنوان Modern Persia منتشر نموده است.

آقای استیلو برای مطالعات علمی، علاوه بر حضور 5 ساله در ایران، یك سال در فرانسه و 8 سال در آلمان به سر برده و به زبان‌های روسی، فرانسه، آلمانی، ایتالیایی، اسپانیولی، تركی، فارسی و ارمنی تسلط دارد. 

تحقیقات پروفسور دان استیلو در مورد گویش وفسی:

همانطور که در بالا ذکر شد، دکتر استیلو، قبل از انقلاب به مدت 5 سال در ایران(تهران) حضور داشته و به مطالعه درباره زبان های ایرانی پرداخته است؛ ایشان در این مدت بیشتر وقت خود را به مطالعه زبان وفسی و فولکلور وفسی گذرانده است به طوری که تز دکترای ایشان مقاله ای در مورد گویش وفسی بود.

به گفته سایت « موسسه ماکس پلانک» آلمان، این حضور در بین سال های 1963 و 1976 بوده است و ایشان در این مدت و از طریق وفسی هایی که به تهران مهاجرت کرده بودند به تحقیق بر روی گویش وفسی پرداختند. در تماس هایی که با ایشان(از طریق ارسال ایمیل، با کمک برادرم) برقرار کردم، بیان کردند که علاوه بر حضور 5 ساله در تهران به مدت دو هفته نیز به وفس رفته اند و مطالعات خود را در آنجا ادامه داده اند. استاد عزیزالله سمیعی نیز ضمن تایید این مطلب گفتند که آقای احمد خان دارابی (ساکن اراک)، با آماده سازی زمینه، از دکتر استیلو برای حضور در وفس دعوت کردند و ایشان در این مدت با حضور در میان جمع های وفسی به خصوص تجمعات زنان، به صحبت (با گویش وفسی) با آنها می پرداخت.

من و برادرم، چندین نامه برای  دکتر استیلو ارسال کردیم و ایشان نیز تقریبا" به همه آنها جواب داد. ایشان همچنین از ما درخواست کرند تا جایی که می توانیم، صحبت های پیرمردان و پیرزنان وفسی را ضبط و ذخیره کنیم تا این گویش برای همیشه باقی بماند.

نکته با اهمیتی که وجود دارد، این است که پروفسور استیلو در سال های 2000 تا 2005 به تدریس گویش وفسی در تعدادی از دانشگاه های آلمان پرداخته است( نمی دانم که آیا در حال حاضر نیز، این گویش را تدریس می کنند یا نه؟)؛ اما نکته ای که روشن است این مطلب می باشد که مطمئنا" شاگردانی که ایشان در طی این 5 سال تربیت کرده اند، حتما" راه ایشان را در تدریس و تحقیق بر روی گویش وفسی ادامه خواهند داد.

نکته دیگر اینکه به واسطه ی تلاش های این استاد گرامی، در حال حاضر، گویش وفسی یکی از گویش های مورد توجه و شناخته شده در جهان می باشد و دانشمندان مختلف زبانشناسی از نتیجه ی تحقیقات و کتاب های دکتر استیلو در کتاب ها و تحقیقات خود استفاده کرده اند و می توانم بگویم که هر جای اینترنت را برای یافتن مطالبی در مورد گویش وفسی سرچ کردم، حتما" نام ایشان نیز در کنار آن مطالب وجود داشت که واقعا" ایجاب می کند، جامعه وفسی  تشکر و قدردانی در خور(حالا به هر نحوی که شده) از ایشان نماید.

تحقیقات، تالیفات و انتشارات دکتر استیلو درباره  گویش وفسی به شکل های مختلفی چون، تدریس، شرکت در سمینار، ارائه مقاله، چاپ کتاب، تهیه دیسک های فشرده و ... ارائه شده است و من از طریق جستجو در اینترنت توانستم به تعدادی از آنها دست پیدا کنم که فقط لیست نام آنها را در زیر می آورم و در پست های آتی در مورد هر یک از آنها بیشتر توضیح خواهم داد:

1) مقاله ای با عنوان « گرامر وفسی - تاتی»؛ تز دکترای پروفسور استیلو در سال 1971؛

2) ارائه مقاله ای با عنوان « رویه های فاعلی/ مفعولی و ترکیبی در وفسی »، در کنفرانس انجمن مطالعات خاورمیانه؛ آمریکای شمالی، ایالت نئو اورلِ آن؛ 22 تا 25 نوامبر سال 1985؛

3) کار منسجم و پیوسته بر روی فولکلور زبان وفسی از سال 1997 تا سال 2000 میلادی؛

4) ارائه سخنرانی با عنوان « ساختارهای چندگانه در وفسی، فاعلی و مفعولی/ الزام osv و دستور sov » در کنفرانس « نقش های معنایی جهانی در زبان» در دسامبر سال 2002 به مدت 1 ساعت؛

5) نوشتن مقاله ای با عنوان « ساختارهای هماهنگ زبانی در سه گویش شمال غربی ایران، وفسی، فارسی و گیلکی » برای قرار گرفتن در کتابی تحت عنوان « ساختارهای هماهنگ » نوشته ی « مارتین هاسپلماس»؛ سال 2004 میلادی؛

6) چاپ و انتشار مجموعه ای تحت عنوان « داستان های قومی مردم وفس» در سال 2004 ، که در حقیقت بررسی فولکلور مردم وفس می باشد. این مجموعه شامل یک کتاب و دو سی دی است که در حال حاضر، در سایت های اینترنتی خارجی به قیمت 88 یورو به فروش می رسد( مراحل تهیه این مجموعه، داستان مفصلی دارد که در آینده توضیح خواهم داد).

7) و مهمترین اثر، که دکتر استیلو از چند سال گذشته روی آن کار می کنند و خوشبختانه قسمت اعظمی از آن آماده شده است؛ کتابی تحت عنوان « گرامر وفسی –  تاتی » در 900 صفحه که امیدوارم به زودی به چاپ برسد.

تصاویر دیگری از پروفسور دان استیلو:

Ethnic Dance                                      سفر به استرالیا

در حال صحبت با یکی از دانشجویان              همراه با دانشجویان زبانشناسی

منابع:

1) سایت موسسه ماکس پلانک آلمان، صفحه Donald Stilo.

2) سایت آذرپادگان؛ مقاله « زبان آذري، يا زبان باستان آذربايگان»؛ نادرپیمانی.