سایت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور در صفحه «روستاهای ایران» به معرفی مختصر «وفس» پرداخته است. این معرفی در نوع خود جالب و مفید است اما متاسفانه اشتباهاتی نیز دارد از جمله اینکه «امامزاده یحیی» و «غار قلعه جوق» از جمله مکان های وفس ذکر شده در حالی که آنها در محدوده وفس قرار ندارد. مقاله اصلی معرفی وفس را می توانید در زیر مطالعه نمایید.

موقعیت و تاریخچه
روستای وفس از توابع بخش مرکزی شهرستان کمیجان با مختصات جغرافیایی 49 درجه و 22 دقیقه طول شرقی و 34 درجه و 51 دقیقه عرض شمالی در 15 کیلومتری شمال شرقی شهر کمیجان قرار دارد.
این روستا از شمال غرب به کوه قلعه گبری و از جنوب شرقی به کوه دزلی محدود می شود. ارتفاع وفس از سطح دریا 2200 متر است. آب و هوای آن معتدل و کوهستانی است.
بناهای زیارتگاهی امام زاده یحیی، امامزاده اسماعیل و امام زاده شاهزاده حسین در روستای وفس، نشانه های قدمت تاریخی این روستاست. غار قلعه جوق این روستا مشهور است و بنا به روایتی از آثار زیستگاهی دوره ساسانی است.
مردم روستای وفس به زبان فارسی با گویش تاتی سخن می گویند، مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری هستند.

الگوی معیشت و سکونت
براساس نتایج سرشماری سال 1375 روستای وفس بیش از 2500 نفر جمعیت داشته است. که در سال 1385 به 1736 نفر کاهش یافته است.
درآمد اکثر مردم روستای وفس از فعالیت های زراعی، باغداری و دامداری تامین می شود. گروهی نیز در امور خدماتی و تولید صنایع دستی اشتغال دارند.
محصولات زراعی عمدتا شامل گندم، جو، نخود، لوبیا و یونجه است. آب زمین های مزروعی و آشامیدنی روستا از کاریز تامین می شود. باغداری نیز در روستا رونق دارد. سیب، گلابی، آلو، زردآلو، هلو، انگور، گردو و انار از محصولات باغی روستای وفس است. گوشت، پنیر، شیر، ماست، کره و خامه محلی نیز از محصولات دامی این روستاست.
زنان روستا با مشارکت در تولید انواع قالی، جوراب، جاجیم، گلیم و سوزن دوزی نقش مهمی در اقتصاد خانوار روستایی دارند.
روستای وفس استقرار دره ای دارد و خانه های مسکونی آن با بافت متراکم در یک طبقه با ایوان و سقف مسطح ساخته شده اند. کوچه باغ های پیچ در پیچ با درختان سایه دار جلوه بسیار زیبایی دارند و عموما سطح آن ها آسفالت می باشد.
مصالح به کار رفته در بنای خانه ها شامل سنگ، چوب، آجر، خشت و گل است.
روستا دارای دو بافت قدیم و جدید است. در بافت قدیم، برخی خانه ها قدمت 100 ساله دارند.
در ساخت خانه های جدید از مصالح آهن، سیمان و گچ استفاده می شود.

جاذبه های گردشگری
روستای وفس از روستاهای ییلاقی استان مرکزی است. چشم اندازهای طبیعی و قابلیت های ورزش های کوهستانی آن مورد توجه گردشگران و طبیعت دوستان است.

غار قلعه جوق در نزدیکی روستای چهرقان و در دل کوهی معروف به کوه قوزی قشلاق قرار گرفته دارد.
این غار دو دهانه در ارتفاع 8 متری و یک دهانه در ارتفاع 10 متری دارد. برخی این غار – دخمه را متعلق به دوره ساسانی می دانند.

غار وفس از دیگر جاذبه های طبیعی این روستاست.

باغات میوه و جنگل های پیرامون این روستا از تفرجگاه های عمومی و مورد توجه طبیعت دوستان است.

امامزاده شاهزاده حسین که بر روی تپه های مشرف به روستا قرار دارد، یکی از بناهای دوره صفوی است.

امامزاده اسماعیل، از دیگر بناهای زیارتگاهی روستای وفس نیز، مورد توجه روستا و زائرانی است که به این روستا سفر می کنند.

از آیین ها و مراسمی که در روستای وفس برگزار می شود، می توان به مراسم شب چله، چهارشنبه سوری و تحویل سال نو، سیزده بدر، باران خواهی یا کوسه گلین، عروسی های محلی، جشن ختنه سوران و جشن زایمان و تعزیه خوانی در ماه محرم اشاره کرد.

غذاهای محلی این روستا شامل هلیم، کاچی، آبگوشت، کوفته، شیربرنج، خورشت اسفناج، خورشت بامیه، خورشت کنگر، خورشت کرفس و انواع آش های جو، شیر و دوغ می باشند که مورد پسند گردشگران نیز هستند. نان های خوشمزه ای مانند نان فطیر، نان گردو، نان شیری، نان دستی و نان کوله نیز در این روستا طبخ می شوند.

صنایع دستی این روستا شامل بافت انواع قالی، انواع جوراب های پشمی و سوزن دوزی است که همراه انواع خشکبار و انگور به عنوان سوغات نیز استفاده می شود.

دسترسی: این روستا از طریق شهر کمیجان قابل دسترسی است و جاده آسفالت مناسبی دارد.