غذاخوردن در مجالس

تا حدود 100 سال قبل که قاشق در وفس موجود نبود، غذا در مجالس با دست خورده می‌شد. به منظور رعایت بهداشت و تمیزی، فردی با آفتابه‌ی لولَنگ(آفتابه‌ی مسی که لوله‌ی بلندی داشت) آب می‌آورد و در مجلس دور می‌گشت تا همگی دست‌هایشان را بشویند. در هنگام خوردن غذا نیز هر چند نفر، از یک کاسه غذا می‌خوردند.

در این مجالس بعد از خوردن غذا و به منظور خلال کردن دندان‌ها، فردی جارویی پر تیغ یا دسته‌ای بوته به کمرش می‌بست و از جلوی همه‌ی حاضران می‌گذشت تا هر کسی که می‌خواهد تیغی از این جارو جدا کرده(بشکند) و دندان خود را خلال و تمیز نماید.

در ضمن قوت غالب مجالس وفس، آبگوشت بود.

چُسْتَکْ چَرمی

در گذشته علاوه بر گیوه که بعضی افراد از آن به عنوان کفش استفاده می‌کردند، نوع دیگری کفش وجود داشت که به آن «چُسْتَکْ چَرمی» گفته می‌شد. چُسْتَک در زبان وفسی یعنی کفش. چُسْتَکْ چَرمی توسط کفاشان وفس و به طور کامل از چرم ساخته می‌شد. کفاش‌ها در اکثر شب‌ها در خانه‌ی یکدیگر جمع می‌شدند و تا به صبح از این نوع کفش‌های چرمی درست می‌کردند.

معمولا در وفس آنزمان همه افراد هم کفش چرمی و هم گیوه داشتند که هر کدام را در مواقع مشخصی می‌پوشیدند. نکته‌ی جالب اینجاست که تقریباً هر سال یکبار کفش‌هایی چرمی برای همه‌ی جمعیت وفس ساخته می‌شد.

چاووشی سفر کربلا و مشهد

تا حدود 50 سال قبل و در پایان فصل گرما و انتهای زمان کار، افراد چاووشی سوار بر اسب و عَلَم در دست(پرچم سبز رنگ) در کوچه‌ها و محله‌های وفس می‌گشتند و چاووشی می‌کردند و اعلام می‌نمودند کسانی که قصد سفر به عتبات عالیات به ویژه کربلا و مشهد را دارند به فلان فَرد خبر دهند تا نامشان ثبت گردد. هدف از این کار این بود که با مشخص شدن تعداد زائران امکان سفر گروهی آنان فراهم شود.

مسیر وفس به مشهد در حدود 40 منزل راه بود و کلا 3 ماه طول می‌کشید. این گونه سفرها تا قرن گذشته با الاغ انجام می‌شد، بعد از آن از کالسکه و طی 50 سال اخیر از وسایل نقلیه موتوری برای مسافرت استفاده می‌گردید.

مرحوم شیخ خیرالله انصاری و مرحوم ملارمضان‌علی بادینلو از آخرین چاووشی خوانان وفس بودند.

دلاک‌های وفس

دلاک‌ها در وفس کارهای زیادی انجام می‌دادند از جمله ختنه‌کردن نوزادان پسر، تراشیدن سر و صورت مردان، کیسه‌کشی و مشت و مال در حمام عمومی، مشاوره ازدواج، پا در میانی برای صورت گرفتن امر ازدواج و ...

یکی از کارهای مهم دلاک‌های وفس، دندان‌کشی بود. دلاک‌ها معمولا دندانی را که درد می‌کرد، بلافاصله می‌کشیدند و برای این کار از شیئی مانند انبردست استفاده می‌کردند که با توجه به بی‌حس نکردن دندان، رنج و ناراحتی بسیار زیادی را برای فردی که دندانش کشیده می‌شد، به وجود می‌آورد.

نکته‌ی جالب دندان‌کشی این بود که دندان بعضی افراد بسیار سفت و محکم در جای خودش چسبیده بود و در نتیجه‌ی فشاری که دلاک وارد می‌کرد و به طرف عقب حرکت می‌کرد، ناچارا فردی هم که باید دندانش کشیده می‌شد به طرف دلاک کشیده می‌شد و گاهی اوقات این دو در حدود چند متر حرکت می‌کردند تا دندان از جای خودش در بیاید.

ماماهای وفس

هنگامی که زنی وضع حمل می‌کرد، از یک ماما خواسته می‌شد که از زائو و نوزاد مراقبت کند. ماما معمولا تا 15 روز مراقب این دو بود؛ کهنه‌های بچه را می‌شست، به او غذا می‌داد و ... . بعد از 15 روز دستمزد ماما داده می‌شد و از آن به بعد خود زائو به پا می‌خواست و کارهایش  را انجام می‌داد.

از کارهای دیگر ماما به حمام بردن زائو بود که معمولا 40 روز بعد از زایمان صورت می‌گرفت.

پختن آش پله‌دندان و کوتاه کردن اولین موی نوزاد، از آداب و رسوم وفس برای کودکان می‌باشد.