چهارشنبه سوری نام واپسین چهارشنبه‌ی تقویم خورشیدی ایرانی است، كه شب آن با رسوم و آیین‌هایی ویژه، خصوصاً پرش از روی آتش مشخص می‌شود. این مراسم که دارای قدمتی بس دراز است در تمام شهرها و روستاهای ایران و تقریبا به شکل مشابهی برگزار می­شود.

وفسی­ها به آخرین چهارشنبه سال، «چارشمبه کُلِ - charshamba kola» می­گویند و آیین یکسانی با سایر نقاط ایران را در غروب و شب این روز انجام می­دهند. آیین­های وفس عبارتند از: جمع­آوری بوته و آتش زدن آن، پریدن از روی آتش، قاشق زنی و ...

طی روز چهارشنبه، دسته­هایی از بوته­های گوناگون که قبلا از دشت و صحرا چیده شده­اند، روی پشت بام خانه و در چند نقطه، مخصوصا جلوی ناودان، قرار داده می­شود. بیشتر از بوته­های وَرَّکَ، یوشان و یونَ استفاده می­گردد.

بعد از اینکه خورشید غروب کرده و به پشت کوه­های وفس می­رود، همه­ی اعضای خانواده از بزرگ و کوچک و زن و مرد در پشت بام جمع شده و مراسم را آغاز می­کنند. همچنین تعداد کمتری از خانواده­ها نیز دسته های بوته­ را در کوچه قرار داده و دور آن جمع می­شوند. با تاریک شدن هوا، بوته­ها آتش زده می­شود و افراد به نوبت از روی دسته­های آتش می­پرند. در وفس نیز جمله معروف «زردی من از تو          سرخی تو از من» در هنگام پرش از روی آتش تکرار می­شود منتها این جمله با گویش وفسی و به این صورت تلفظ می­گردد:«تَمِنْ زردی دَ اِسْتَ        اِسْتَ سوری دَ تَمِنْ».

مردم وفس درباره علت انجام دادن این مراسم­ها و به طور کلی بزرگداشت این روز بر این باورند که:

زمانی که حضرت مسلم در شهر کوفه پنهان شده بود، دشمن به جاسوس­های خود دستور می­دهد که هر کس او را مشاهده کرد، در پشت بام خانه آتش روشن کند تا نیروهای دشمن محل اختفای او را فهمیده و حضرت مسلم را دستگیر کنند. مردم از این اتفاق آگاه شده و وقتی یکی از جاسوس­ها اقدام به روشن کردن آتش نمود، همه­ی مردم نیز این کار را در بام خانه­ها انجام دادند و به این ترتیب دشمنان نتوانستند نقشه خود را عملی سازند(دست­نوشته­های آقای محمد نظری).

یکی از اعتقادات مردم وفس این است که در روز چهارشنبه سوری نباید هیچ جنس و کالایی و هیچ چیز با ارزشی چه به قصد فروش و چه به قصد کمک و قرض نباید از خانه خارج کرده و به دیگران داده شود، چرا که اعتقاد داشتند این امر باعث فقر و کمی اموال طی سال آینده خواهد شد. اگر در این روز کالایی از مغازه خریداری شود و یا افراد به حمام بروند، هزینه­های آن را در روز بعد پرداخت می­کنند تا گرفتار این بلا نشوند.

یکی دیگر از مراسم­های شب چهارشنبه آخر سال در وفس، قاشق زنی است. دخترانی که قصد شوهر کردن دارند و یا زنانی که آرزوی داشتن بچه دارند، در این روز با پوشاندن چهره خود و نواختن قاشق بر ظرفی مسین، در کوچه حرکت کرده و در پشت درب خانه­ها می­ایستند و این جمله را تکرار می­کنند:«مُرادووآن اَرگو»، یعنی «ما مُراد و حاجت می­خواهیم». صاحب خانه نیز درب را باز کرده و مقداری شیرینی و آجیل یا مبلغی پول را در کاسه قرار داده و می­گوید:«خدا مُرادییان هادو»، یعنی «خدا حاجت و مراد شما را بدهد».

پی نوشت:

1) چهارشنبه سوری در وفس- سال 1384

2) آئين جشن چهارشنبه‌سوری در ايران

   مراسم چهارشنبه سوری