Unusual Typological Features of Endangered Iranian Languages

Don Stilo
Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, Leipzig

Friday afternoon March 15
15:15 hours
room 001 of building 1166 (Van Wijkplaats 4) at the Witte Singel in Leiden

abstract
I begin with a short sampling of interesting features in implicational word order universals in the typologically very mixed system of Vafsi (northwest Iranian, Tati subgroup) spoken in four villages. Then a brief look at some unusual subject and object marking strategies in other Tati languages is given. The bulk of the paper, however, will concentrate on the Vafsi use of ergative, nominative-accusative and ergative-accusative systems, optional agreement with subject and object, obligatory SOV and OSV word orders, animacy and specificity hierarchies and other features all of which come together to help distinguish subject from object. The combination of these strategies gives Vafsi at least 16 seemingly equal alternates of the same sentence to express subject and object strategies

ویژگی های گونه شناسی نادر زبان های در معرض زوال ایران

چکیده

جلسه را با نمونه‏ی کوچکی از ویژگی‏های جذابِ جهانی‏هایِ زبانیِ ترتیبِ کلمات در سیستم بسیار پیچیده‏ی زبان وفسی (زبان شمال‏غربی ایران، زیرگروه تاتی) که در چهار روستا صحبت می‏شود، آغاز می‏کنیم. سپس به صورت مختصر به استراتژی‏های نشانه گذاری غیرعادی فاعل و مفعول، در سایر زبان‏های تاتی می‏پردازیم. در وقت باقیمانده نیز بر روی زبان وفسی در استفاده از ساختار‏های ارگتیو، فاعلی- مفعولی، ارگتیو- مفعولی و مطابقت اختیاری فاعل و مفعول، ترتیب کلمات به صورت‏های «مفعول، فاعل، فعل» و «فاعل، مفعول، فعل»، سلسله مراتب خاص و سایر ویژگی‏هایی که برای تشخیص فاعل از مفعول به کمک می‏آیند،  تمرکز می‏کنیم. ترکیب تمام این استراتژی‏ها باعث می شود تا زبان وفسی، حداقل به 16 طریق در یک جمله‏ی یکسان، استراتژی‏های فاعل و مفعول را بیان کند.

توضیح بعضی مفاهیم:

جهانی های زبانی، یک پارامتر در زبانشناسی می باشد که به انواع مختلفی تقسیم می گردد.

ارگتیو، به حالتی گفته می شود كه در آن مفعول فعل متعدی می تواند بدون تغییر در معنا در نقش فاعل فعل لازم بكار گرفته شود. برای مثال در زبان انگلیسی، فعل open در دو جمله I opened the door و The door opened به ترتیب در قالب فاعلی و مفعولی آمده است بدون آنكه ما با استفاده از قانون های دستوری و فعل كمكی was بخواهیم در آن تغییری ایجاد كنیم.

منبع

مطالب پیشین:

پروفسور دونالد استیلو و گویش وفسی

داستان های قومی وفسی (Vafsi Folk Tales)